2026, Volume 131, Issue 2

Pojęcie „państwa prawa” w świetle zasad metodologii naukowej

Jędrzej Maksymilian Kondek¹
-------------------------------------------------------------------------------------------------
¹Akademia Wymiaru Sprawiedliwości


Autor korenspondencyjny: Jędrzej Maksymilian Kondek; Akademia Wymiaru Sprawiedliwości; email: jedrzej.kondek@aws.edu.pl

Streszczenie

Przedmiotem opracowania jest krytyczna analiza pojęcia państwa prawa z punktu widzenia zasad metodologii naukowej a zatem zbadanie czy pojęcie państwa prawa jest pojęciem naukowym będącym elementem teorii prawa. Na początku zostanie omówione pojęcia państwa prawa w polskiej nauce. Następnie zaś zostanie ono krytycznie przeanalizowane pod kątem tego, czy to rozumienie spełnia warunkowości naukowości, tj. czy może zostać uznane za element teorii prawa oraz czy teoria prawa jest uprawniona do konstruowania (a nie rekonstruowania) tego pojęcia i stworzenia jego definicji projektującej. Przedstawione zostaną problemy wynikające z tego, że pojęcie to jest niejednoznaczne, wartościujące, nieostre i subiektywne. Na zakończenie zostanie przeanalizowane czy i pod jakimi warunkami, pojęcie to może być w nauce prawa stosowane.

Słowa kluczowe

metodologia prawoznawstwa, państwo prawa, rządy prawa

---

The concept of the "rule of law" as a scientific definition

Summary

The subject of this study is a critical analysis of the concept of the rule of law from the perspective of scientific methodology, and thus an examination of whether the concept of the rule of law is a scientific concept that is an element of legal theory. First, the concept of the rule of law in Polish legal science will be discussed. Subsequently, it will be critically analyzed to determine whether this understanding meets the conditions of scientificity, i.e., whether it can be considered an element of legal theory, and whether legal theory is authorized to construct (rather than reconstruct) this concept and create its design definition. Problems arising from the concept's ambiguity, value-laden nature, vagueness, and subjective nature will be discussed. Finally, the paper will examine whether, and under what conditions, this concept can be applied in legal science.

Keywords

legal methodology, rule of law