2025, Volume 128, Issue III
Prawo jako narzędzie realizacji europejskich aspiracji geopolitycznych w świetle Großraum i Nomos Carla Schmitta
Jacek Reginia-Zacharski 1
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1, Uniwersytet Łódzki
Full text
Streszczenie
Przekształcenia ładu międzynarodowego, których tempo w ostatniej dekadzie wyraźnie wzrosło, każą zadawać pytania o kierunki zmian, spodziewane efekty, a także narzędzia używane dla realizacji zakładanych celów. Obserwowane trendy i tendencje uprawniają do postawienia hipotezy, że jednym z prawdopodobnych scenariuszy będzie ostateczna organizacja architektury rozkładu potęgi w świecie w oparciu o model kilku wielkoprzestrzennych potęg, których relacje wzajemne najpewniej będą oparte o rywalizację i budowanie własnych stref kontroli. Unikatowym wzorcem rozwoju wielkoprzestrzennego bez wątpienia pozostaje Unia Europejska, z jej mechanizmami specyficznej ekspansji i konsolidacji wewnętrznej. Jeśli przyjąć, że organizmy geopolityczne działają według schematów wynikających z kultur strategicznych, zasadne wydaje się pytanie o intelektualne źródła politycznej aktywności UE. W opinii autora analiza relacji Großraum i Nomos Carla Schmitta pozwala na dość precyzyjne zilustrowanie obserwowanych procesów. Biorąc zaś pod uwagę, że poglądy Schmitta pozostawały w ścisłej korelacji z bogatą - bo co najmniej pięćdziesięcioletnią - tradycją niemieckiej myśli geopolitycznej, otwartym pytaniem stawianym w tekście jest kwestia rzeczywistych źródeł współczesnej polityki unijnego centrum. Jeśli przyjęte rozumowanie jest słuszne, uprawniony staje się wniosek o transmisyjnej roli Brukseli w stosunku do niemieckiej polityki i jej celów.