2025, Volume 3, Issue (III/2025)
Fala więziennych protestów w 1989 r.- casus buntu skazanych w Zakładzie Karnym w Goleniowie
Kamil Małyszko1
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1Areszt Śledczy w Hajnówce
Full text
Streszczenie
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie zagadnień związanych z falą zbiorowych protestów osób pozbawionych wolności w 1989 r., ze szczególnym uwzględnieniem mającego miejsce w dniach 7-9 grudnia 1989 r. buntu skazanych w Zakładzie Karnym w Goleniowie. W pierwszej części artykułu przedstawione zostało podłoże oraz bezpośrednie przyczyny, które doprowadziły do pojawienia się w 1989 r. fali zbiorowych protestów osób pozbawionych wolności w polskim systemie penitencjarnym. Następnie szczegółowo omówiony został przebieg oraz skutki buntu skazanych w Zakładzie Karnym w Goleniowie. W ostatniej części artykułu przedstawione zostały wnioski oraz rekomendacje sformułowane przez Społeczną Komisję do spraw buntów więźniów z 1989 r. Uzupełnieniem niniejszej pracy są ujęte w aneksie archiwalne fotografie, które przedstawiają stan budynków i terenu Zakładu Karnego w Goleniowie po zakończeniu protestu skazanych.
Słowa kluczowe
bunt w więzieniu w Goleniowie, Zakład Karny w Goleniowie, zbiorowe protesty osadzonych, transformacja ustrojowa
The wave of prison protests in 1989 - the case of the convict’s rebellion in the Goleniów Prison
Summary
The aim of this article is to present issues related to the wave of collective protests by prisoners in 1989, with particular emphasis on the rebellion of prisoners in the Goleniów Prison that took place on 7-9 December 1989. The first part of the article presents the background and direct causes that led to the emergence of the wave of collective protests by prisoners in the Polish penitentiary system in 1989. Then, the course and effects of the rebellion by prisoners in the Goleniów Prison are discussed in detail. The last part of the article presents the conclusions and recommendations formulated by the Social Commission for Prisoner Rebellions in 1989. This work is supplemented by archival photographs included in the annex, which show the condition of the buildings and grounds of the Goleniów Prison after the end of the protest by prisoners.
Keywords
rebellion in the Goleniów Prison, Goleniów Prison, prisoners’ protests, political transformation