2025, Volume 129, Issue IV
Pedagogika nadziei w rodzinie
Andrzej Nowicki1
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1Akademia WSB
Streszczenie
Celem artykułu jest ukazanie szczególnej roli i znaczenia pedagogiki nadziei w rodzinie. Prezentacja tego problemu została oparta na metodzie poznania i argumentacji autorstwa świętego Tomasza z Akwinu. Jej celem było z jednej strony wskazanie na istotne przyczyny możliwej dziś utraty nadziei i ich wpływ na funkcjonowanie wspólnoty rodzinnej. W optyce naszych rozważań pojawiły się niektóre istotne formy tych zagrożeń, takie jak: lęk w odniesieniu do wszystkich przyszłych możliwych zagrożeń, epidemia rozpaczy ze względu na proces ciągłego przebodźcowania dopaminowego, poczucie samotności z własnym cierpieniem fizycznym i duchowym, świadomość własnej śmiertelności, smutek egzystencjalny, będący wynikiem duchowej pustki, kryzys tożsamości czy patologia ducha czasu.
Z drugiej strony zostały zaprezentowanie motywacje możliwego odkrywania i przywracania nadziei w sytuacjach kryzysu egzystencjalnego. Motywacje te skoncentrowane na człowieku, jego relacji do Boga i drugiego człowieka, znaczenia czasu i historii, są owocem myśli filozoficzno-teologicznej czołowych współczesnych przedstawicieli filozofii nadziei.
Przełożenie ich myśli na język codziennego życia, ze szczególnym uwzględnieniem wcześniejszych analiz podstawowych przesłanek kryzysu nadziei we współczesnym świecie, znalazło swoje odzwierciedlenie w treści kluczowych aspektów pedagogiki nadziei i ich zastosowania we wspólnocie rodzinnej.
Słowa kluczowe
pedagogika, rodzina, nadzieja, wspólnota, kryzys, rozpacz, miłość, dialog, powiernictwo
Pedagogy of hope in the family
Summary
The aim of the article is to present the special role and significance of the pedagogy of hope within the family. The presentation of this issue is based on the method of cognition and argumentation developed by Saint Thomas Aquinas. On one hand, this approach seeks to identify the key causes of the possible loss of hope in current times and their impact on the functioning of the family community. From the perspective of these reflections, several important forms of such threats are highlighted, including fear related to all possible future threats, an epidemic of despair resulting from the process of constant dopamine overstimulation, a sense of loneliness in experiencing one’s own physical and spiritual suffering, awareness of one’s own mortality, existential sadness arising from spiritual void, an identity crisis, and the pathology of the zeitgeist. On the other hand, the article presents motivations for the possible discovery and restoration of hope in situations of existential crisis. These motivations—focused on the human person, their relationship with God and with others, as well as the meaning of time and history—are the fruit of the philosophical and theological thought of leading contemporary representatives of the philosophy of hope. The translation of these ideas into the language of everyday life, with particular attention to earlier analyses of the fundamental premises of the crisis of hope in the modern world, is reflected in the discussion of the key aspects of the pedagogy of hope and their application within the family community.
Keywords
pedagogy, family, hope, community, crisis, despair, love, dialogue, trust