2026, Volume 130, Issue 1
Kara więzienia w doktrynie francuskiej
Jarosław Szymanek1
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1Instytut Badawczo-Rozwojowy , Akademia Wymiaru Sprawiedliwości
Autor korenspondencyjny: Jarosław Szymanek; Instytut Badawczo-Rozwojowy , Akademia Wymiaru Sprawiedliwości ; email: jaroslawszymanek@o2.pl
Full text
Streszczenie
Artykuł przedstawia podejście doktryny francuskiej do kary więzienia. Doktryna przyjmuje, że więzienie we współczesnych czasach jest czymś oczywistym. Mimo tego doktryna ta wskazuje na ciągły deficyt jeśli chodzi o poważne zajęcie się tematem kary więzienia, ponieważ nauki penalne generalnie bardziej zajmują się kwestią kary jako takiej, aniżeli jej szczególną, kwalifikowaną postacią jaką jest kara więzienia. Stąd przedstawiciele prawa karnego, penologii, penitencjarystyki oraz resocjalizacji ciągle próbują przyjąć optymalną definicję kary więzienia. Dość zgodnie przy tym przyjmują, że karę tę znamionuje pięć cech podstawowych, tj. 1) wykonywanie w miejscu odosobnienia (cela więzienna); 2) rozstrzyganie o karze zawsze przez sąd; 3) przyjęcie, że kara ta jest sankcją za dokonane przestępstwo; 4) uznanie, że kara więzienia mocno stygmatyzuje; 5) ma wymiar czasowy i 6) poddaje osadzonego szczególnemu reżimowi dyscypliny.
Rozważając karę więzienia doktryna francuska zwraca jeszcze uwagę na jej źródła. Dowodzi, że tak jak zazwyczaj się kojarzy, nowoczesna kara więzienia ma rzeczywiście związek z rewolucją francuską i ideałami racjonalności, humanitaryzmu i wiarą w resocjalizację, ale też ma swoje istotne źródła kościelno-kanoniczne, gdyż pierwowzorem dla dzisiejszej kary więzienia były sankcje dyscyplinarne wprowadzane od XII wieku w klasztorach katolickich, co było odpowiedzią na problem transgresji norm przez braci zakonnych, a co w rezultacie zaowocowało koncepcją więzienia postrzeganego jako „ziemski czyściec”.
Słowa kluczowe
Francja, doktryna prawnicza, historia więzienia, więzienie, kara więzienia