2026, Volume 131, Issue 2

Izolacja penitencjarna i wykluczenie społeczne – dylematy i wyzwania w resocjalizacji skazanych matek

Kazimierz Pierzchała¹
-------------------------------------------------------------------------------------------------
¹Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawała II


Autor korenspondencyjny: Kazimierz Pierzchała; Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawała II; email: k.pierzchala68@o2.pl

Streszczenie

Problematyka artykułu wpisuje się w nurt penitencjarystyki, pedagogiki resocjalizacyjnej, kryminologii oraz praw człowieka, stawiając istotne pytania o efektywność karania kobiet posiadających dzieci. Temat ten podejmuje istotną problematykę badawczą, ponieważ zderza ze sobą tradycyjne podejście retrybutywne (karę) z podejściem naprawczym (restorative justice), które koncentruje się na odbudowaniu więzi społecznych i rodzinnych, co jest kluczowe w przypadku matek pozbawionych wolności. Artykuł pozwala na pogłębioną analizę dylematów, takich jak: izolacja vs. readaptacja, kara vs. odpowiedzialność. W końcu porusza trudny dylemat, w którym „sprawiedliwa kara” (karząca) koliduje z potrzebą utrzymania więzi matki z dzieckiem (naprawcza), co jest uznawane za kluczowy element resocjalizacji.

Celem artykułu jest analiza sytuacji matek i dzieci w warunkach penitencjarnych, ukazanie różnic między podejściem karzącym a naprawczym w kontekście więziennego macierzyństwa oraz przedstawienie dylematów, z jakimi mierzą się osadzone matki, realizując swoje obowiązki pod pełną kontrolą instytucji totalnej. W artykule zastosowano metodę analizy literatury i wywiadu pogłębionego.

Słowa kluczowe

Sprawiedliwość karząca, sprawiedliwość naprawcza, resocjalizacja, skazane matki, matki-więźniarki, dzieci, zakład karny, więzi rodzinne