2026, Volume 130, Issue 1
Psychologiczne uwarunkowania resentymentu w kontekście poziomu lęku, agresywności i nasilenia stresu zawodowego funkcjonariuszy Służby Więziennej
Mariusz G. Karbowski1, Weronika Poniewierska1
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
Full text
Streszczenie
Celem niniejszego artykułu jest ukazanie zależności między poziomem lęku i agresywnością a nasileniem stresu zawodowego oraz wskaźnikiem resentymentu funkcjonariuszy Służby Więziennej. Na początku scharakteryzowano zjawisko lęku i jego wpływ na dynamikę stresu zawodowego, a także przedstawiono agresywność jako istotny komponent napięcia psychicznego w pracy o podwyższonym ryzyku. Zjawiska te zostały osadzone w szerszej perspektywie tzn. konceptualizacji resentymentu, ujmowanego jako złożona reakcja emocjonalno-poznawcza mogąca intensyfikować negatywne konsekwencje stresu.
W części metodologicznej zaprezentowano problem badawczy, sformułowano hipotezy oraz przedstawiono zastosowane narzędzia służące pomiarowi poziomu lęku, agresywności, stresu zawodowego i resentymentu. Grupę badawczą stanowili funkcjonariusze Służby Więziennej pełniący służbę mniej niż 5 lat (n = 32) oraz funkcjonariusze o stażu przekraczającym 5 lat (n = 32), zatrudnieni w Areszcie Śledczym w Kielcach. Zebrane dane poddano analizie statystycznej z zastosowaniem odpowiednich procedur inferencyjnych.
Uzyskane wyniki wykazały istotne statystycznie związki pomiędzy poziomem lęku a nasileniem stresu zawodowego, a także na relacje między agresywnością a preferowanymi strategiami radzenia sobie ze stresem oraz poziomem resentymentu. Ponadto ukazano, że wybrane zmienne demograficzne, takie jak wiek czy staż służby, różnicują poziom lęku i agresywności w badanej populacji.
Wnioski końcowe ukazują konieczność wdrażania systemowych działań ukierunkowanych na redukcję stresu zawodowego wśród funkcjonariuszy, w tym zapewnienia regularnego wsparcia psychologicznego oraz szkoleń rozwijających umiejętności radzenia sobie z napięciem emocjonalnym, zwłaszcza z komponentami resentymentu.
Słowa kluczowe
stres zawodowy, lęk, agresywność, czynniki stresogenne w pracy, resentyment, psychologia penitencjarna