2026, Volume 130, Issue 1
Prokreacja pośmiertna a prawo dziecka do świadczeń z tytułu utraty żywiciela
Witold Sobczak1
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim
Full text
Streszczenie
Problem prokreacji pośmiertnej i jej konsekwencji społecznych był często przedmiotem rozstrzygnięć zarówno sądów krajowych jak i organów międzynarodowych. Rozwój technologii wspomaganego rozrodu, w tym zapłodnienia in vitro i reprodukcji po śmierci rodzica rodzi fundamentalne pytania etyczne, filozoficzne i prawne, które wymagają wieloaspektowej analizy. Kwestia przyznania świadczeń społecznych dzieciom poczętym pośmiertnie, stanowiący istotę omawianej sprawy, dotyka zagadnień tożsamości rodzicielskiej oraz prawa do założenia rodziny i posiadania potomstwa, zasady sprawiedliwości społecznej, zasady równości i niedyskryminacji, praw dzieci, a także granic odpowiedzialności państwa. Prawa rodzicielskie i zobowiązania względem dzieci wynikają z ich naturalnego statusu jako osób pozostających pod opieką dorosłych. W przypadku dzieci poczętych pośmiertnie ta relacja jest zakłócona – biologiczna więź istnieje, ale rodzic nie może pełnić swojej funkcji społecznej. Powstaje zatem pytanie jak powinien na tę kwestię spojrzeć ustawodawca.