2026, Volume 1, Issue (I/2026)
Rule of Law Enforcement and National Constitutional Autonomy: Tensions in European Union Law
Matteo Vrban1
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1Central European Academy
Streszczenie
The European Union has established rule of law as a foundational value and developed institutional mechanisms to ensure its protection across all Member States. Simultaneously, the founding Treaties guarantee respect for the national constitutional identity and autonomy of Member States. This paper examines the relationship between these two commitments by analyzing how the CJEU and European Commission have expanded the application of rule of law from a procedural principle to a substantive standard that intersects with Member State authority. By analyzing the institutional mechanisms through which rule of law is enforced and their interaction with national constitutional frameworks, the paper assesses different perspectives on the legitimacy of supranational judicial authority and explores the implications for democratic governance in contemporary European integration.
Słowa kluczowe
praworządność, Unia Europejska, art. 7 TUE, kryzys praworządności (regres demokratyczny), autonomia narodowa
Egzekwowanie praworządności a autonomia konstytucyjna państw członkowskich: napięcia w prawie Unii Europejskiej
Summary
Unia Europejska ustanowiła praworządność jako jedną z podstawowych wartości oraz wypracowała mechanizmy instytucjonalne mające zapewnić jej ochronę we wszystkich państwach członkowskich. Jednocześnie traktaty założycielskie gwarantują poszanowanie narodowej tożsamości konstytucyjnej i autonomii państw członkowskich. Niniejszy artykuł bada relację między tymi dwoma zobowiązaniami, analizując, w jaki sposób TSUE i Komisja Europejska rozszerzyły stosowanie zasady praworządności – od zasady proceduralnej do standardu materialnego, który wkracza w sferę kompetencji państw członkowskich. Poprzez analizę mechanizmów instytucjonalnych służących egzekwowaniu praworządności oraz ich oddziaływania na krajowe ramy konstytucyjne, artykuł ocenia różne perspektywy dotyczące legitymizacji ponadnarodowej władzy sądowniczej oraz bada implikacje dla demokratycznego rządzenia we współczesnej integracji europejskiej.
Keywords
Rule of Law, European Union, Article 7 TEU, Democratic backsliding, National autonomy