2026, Volume 131, Issue 2
Telemedycyna w zakładach karnych – analiza rozwiązań polskich i szwedzkich
Monika Lichoniewicz1
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
Streszczenie
Telemedycyna stanowi istotne narzędzie organizacji świadczeń zdrowotnych dla osób pozbawionych wolności, umożliwiające zwiększenie dostępności konsultacji
i ograniczenie części barier organizacyjnych związanych z zapewnieniem opieki zdrowotnej
w warunkach izolacji penitencjarnej. Jej wykorzystanie wiąże się jednak z koniecznością zapewnienia ochrony praw pacjenta, poufności informacji medycznych, świadomej zgody oraz możliwości uzyskania świadczenia w formie bezpośredniej, jeżeli wymaga tego stan zdrowia pacjenta. Celem artykułu jest analiza prawnych i organizacyjnych uwarunkowań stosowania telemedycyny w polskim i szwedzkim systemie penitencjarnym z perspektywy prawa
do ochrony zdrowia i standardów ochrony praw człowieka. Zastosowano metodę dogmatycznoprawną oraz prawnoporównawczą, uzupełnioną analizą aktów prawnych, orzecznictwa, dokumentów międzynarodowych i piśmiennictwa. Analiza wykazała,
że zasadnicze znaczenie dla ochrony praw osób pozbawionych wolności ma nie sam poziom wykorzystania technologii, lecz sposób organizacji i regulacji świadczeń telemedycznych oraz ich powiązanie z powszechnym systemem ochrony zdrowia. Na tej podstawie sformułowano postulaty de lege ferenda dotyczące organizacji i regulacji telemedycyny penitencjarnej
w Polsce.
Słowa kluczowe
telemedycyna, zakłady karne, więziennictwo, prawo do ochrony zdrowia, prawa człowieka, Polska, Szwecja, prawo penitencjarne
Telemedicine in Prisons – An Analysis of Polish and Swedish Solutions
Summary
Telemedicine is an important tool for organising healthcare for prisoners, enabling improved access to consultations and reducing some organisational barriers to the provision of healthcare in conditions of detention. Its use nevertheless requires the protection of patients’ rights, the confidentiality of medical information, informed consent, and access to in-person healthcare where required by the patient’s health condition. The aim of the article is to analyse the legal and organisational determinants of the use of telemedicine in the Polish and Swedish prison systems from the perspective of the right to healthcare and human rights standards. The study applies a dogmatic-legal and comparative-legal approach, supplemented by an analysis of legislation, case law, international documents and scholarly literature. The analysis demonstrates that the protection of prisoners’ rights depends not primarily on the level of technological development, but on the legal and organisational framework governing telemedicine and its integration with the general healthcare system. On this basis, de lege ferenda proposals are formulated concerning the organisation and regulation of penitentiary telemedicine in Poland. The article formulates de lege ferenda proposals concerning a legal framework for penitentiary telemedicine in Poland.
Keywords
telemedicine, prisons, the prison system, the right to healthcare, human rights, Poland, Sweden, penitentiary law