2025, Volume 128, Issue III

Sytuacja prawna i wychowawcza osoby małoletniej skrzywdzonej przez nieletniego, czyli o nierównym traktowaniu dzieci i młodzieży w prawie nieletnich

Marek Andrzejewski¹, ²
-------------------------------------------------------------------------------------------------
¹Centrum Badania nad Prawem Dotyczącym Rodziny, Instytut Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk
²,


Autor korenspondencyjny: ; , ; email:

Full text

Streszczenie

<p>Artykuł dotyczy pedagogicznych i prawnych aspekt&oacute;w sytuacji nieletniego i jego małoletniej ofiary, zwykle kolegi ze szkoły, podw&oacute;rka, czy innych wsp&oacute;lnych przestrzeni. Autor zwraca uwagę, że w literaturze prawniczej i pedagogicznej jest wiele pozycji dotyczących nieletniego, natomiast osoby przez niego skrzywdzone są poza obszarem zainteresowań badaczy. Tymczasem dobro dziecka nie powinno być zasadą postępowania wyłącznie w stosunku do nieletniego, gdyż brak należytej pedagogicznej i prawnej ochrony dziecka, kt&oacute;re nieletni skrzywdził, może spowodować u niego poczucie bezradności, niesprawiedliwego traktowania, a w dalszym planie czasowym r&oacute;wnież nieufność w stosunku do państwa, prawa i wymiaru sprawiedliwości. Nadzieję na dostrzeżenie problemu ochrony dziecka będącego ofiarą przemocy ze strony nieletniego Autor pokłada w art. 4 ust. 4 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich dającym kompetencję dyrektorowi szkoły do odpowiedniego reagowania na przejawy&nbsp;przemocy uczniowskiej w szkole.</p>

Słowa kluczowe

nieletni, pokrzywdzony, dobro dziecka, prawo nieletnich, dyrektor szkoły

---

The legal and upbringing situation of a minor harmed by a minor: the unequal treatment of children and adolescents in juvenile law

Summary

This article examines the pedagogical and legal dimensions of the situation involving a juvenile offender and their underage victim—typically a peer from school, the neighborhood, or other shared environments. The author highlights that, although legal and pedagogical scholarship offers extensive analysis concerning juveniles, significantly less attention is devoted to those harmed by their actions. This imbalance in scholarly focus is problematic, as the principle of the best interests of the child should not apply exclusively to the juvenile perpetrator. The absence of adequate pedagogical and legal safeguards for the child victim may result in a sense of helplessness, perceptions of injustice, and, over time, a broader erosion of trust in the state, the rule of law, and the justice system as a whole. The author expresses hope that the issue of protecting children who are victims of peer violence perpetrated by juveniles will gain greater recognition through the application of Article 4(4) of the Act on the Support and Resocialisation of Juveniles, which grants school principals the authority to take appropriate measures in response to manifestations of student violence within educational settings.

Keywords

juvenile, victim, best interests of the child, juvenile justice, school principal